तीस गुंठ्यात अडीच लाखांचे केळीचे उत्पादन

 

कष्ट करण्याची तयारी, नियोजनबद्ध काम व जिद्दी वृत्ती असल्यास अशक्य असे काहीच नाही. केळीची शेती परवडत नाही, असा नकारात्मक विचार करणाऱ्या शेतकऱ्यांपुढे मिणचे खुर्द (ता.भुदरगड) येथील तरुण शेतकऱ्याने केळीचे भरघोस उत्पन्न घेऊन आदर्श निर्माण केला आहे.

कष्ट करण्याची तयारी, नियोजनबद्ध काम व जिद्दी वृत्ती असल्यास अशक्य असे काहीच नाही. केळीची शेती परवडत नाही, असा नकारात्मक विचार करणाऱ्या शेतकऱ्यांपुढे मिणचे खुर्द (ता.भुदरगड) येथील तरुण शेतकऱ्याने केळीचे भरघोस उत्पन्न घेऊन आदर्श निर्माण केला आहे. किसन महादेव सोकासने यांनी ३० गुंठ्यात २ लाख ५० हजाराचे उत्पादन वर्षात घेऊन वेगळेपण सिद्ध केले आहे.

स्वतःचे भरपूर शेत असणाऱ्या पण नियोजनबद्ध शेती न करणाऱ्या आधुनिक शेतकऱ्यांना सोकासने यांनी कुटुंबियांच्या कष्टातून फुलविलेला मळा आदर्शवत असा आहे. कष्ट व नियोजनबद्ध शेती केल्यास अशक्य काहीच नाही, असे ते सांगतात. सोकासने यांनी कोळवण-मिणचे रस्त्यावरील तांबोळा नावाच्या शेतात चालू वर्षी ३० गुंठे क्षेत्रात पुण्यातील बावचकर टेक्नॉलॉजी येथून ‘जी ९’ जातीची १२०० केळीची रोपे आणून भरघोस उत्पादन घेतले. त्यांनी ट्रॅक्टरने मशागत करून पाच बाय चार अंतरावर लागण केली. त्यांनी शेणखत व लेंडीखताच्या १२ ट्रॉल्या लागणीसाठी वापरल्या. रासायनिक खतांचा वापर कमी करून सेंद्रिय खतांना त्यांनी प्राधान्य दिले. पाण्याचा अपव्यय, भांगलण खर्च, मजुरी यामध्ये बचत करण्यासाठी शेतात ठिबकचा वापर केला. स्वतःच्या विहिरीच्या पाण्यावर त्यांनी हे उत्पादन घेतले.

१२ वी पर्यंत शिक्षण घेतलेले सोकासने हे अल्पभूधारक शेतकरी आहेत. त्यांनी सर्वसाधारण नांगरट करून ५ बाय ४ अंतरावर लागण करून शेणखताचा जास्त वापर व रासायनिक खतांचा मर्यादित वापर करून ठिबकद्वारे स्वतःच्या विहिरीतील पाणी दिले. यासाठी त्यांना वडील महादेव सोकासने, आई मालती सोकासने, आंबूबाई सोकासने, पत्नी रुपाली सोकासने, पद्मा सोकासने, संतोष सोकासने यांचे वेळोवेळी मोलाचे सहकार्य लाभले. आंतरमशागत, खत व्यवस्थापन, पीक संरक्षण यासाठी त्यांनी काळजीपूर्वक लक्ष देऊन भरघोस उत्पादन घेतले आहे. सोकासने यांचे परिसरातून कौतुक होत आहे.

 शेती उद्योग म्हणजे तोट्यातील उद्योग, केवळ राबणुकीचे पैसे मिळतात असा शेतकऱ्यांचा समज आहे. आणि तो थोड्याप्रमाणात खराही आहे. चाकोरीबध्द पारंपरिक शेती, निसर्गाचे चमत्कारिक बदल, सरकारची धोरणे यामुळे असे होत असले तरी मी या सर्वांचा साकल्याने विचार करून चाकोरी सोडून केळी उत्पादन घेण्याचे ठरविले आणि माझ्या कष्टाचे फळ मिळाले.

- किसन सोकासने, शेतकरी, मिणचे खुर्द